Hoe werkt werk?

Werk heeft veel maatschappelijke betekenissen. Het voorziet mensen van een inkomen om te kunnen (over)leven. Het kan een menswaardig leven mogelijk maken. Maar werk en arbeid zijn meer dan een inkomen. Ze spelen ook een belangrijke rol in onze sociale contacten, het geeft ons een plaats in de maatschappij en maakt het mogelijk een bijdrage te leveren tot de samenleving. Het is (vaak) een zinvolle tijdsbesteding die zin kan geven aan het leven. Het geeft ons een rol, een taak en een verantwoordelijkheid, een doel, een bezigheid en het brengt structuur in het leven. Kortom, werk bepaalt in belangrijke mate iemands persoonlijke ontwikkeling en identiteit.

Hoewel we werk soms als een last ervaren, beseffen we pas ten volle de waarde ervan als we het niet (meer) hebben. Hoe werk werkt wordt duidelijk wanneer je ongewild je werk verliest of er geen kunt vinden. Met alle gevolgen van dien op economisch, sociaal en psychisch vlak...

Hoe werkt werk niet?

Veel mensen werken echter in mensonwaardige en ongezonde omstandigheden, onderbetaald, psychisch, sociaal en economisch uitgebuit. In die situaties kan werk misschien mensen wel helpen overleven maar hun persoonlijke situatie gaat er weinig of niet op vooruit. Dit, terwijl anderen, hun werkgevers of wij - de consumenten hier in het Noorden- er voordeel mee doen.

Werk werkt dus niet zomaar, het moet aan een aantal voorwaarden voldoen om tot een menselijkere samenleving bij te dragen. Zo moet de verloning voldoende zijn om de vicieuze cirkel van armoede te doorbreken. Het moet ook gezond en veilig zijn en bijdragen tot persoonlijke ontwikkeling van de werknemer. Waardig werk biedt werknemers bescherming en veiligheid, inspraak en het recht op belangenbehartiging. De relatie tussen werkgever en werknemer moet gestoeld zijn op wederzijds respect en ruimte bieden voor een persoonlijke invulling en een eigen inkleuring. Waardig werk leidt tot een zinvolle bezigheid, is kind- en gezinsvriendelijk, en houdt rekening met milieu en duurzame ontwikkeling.

Werk werkt op het Wereldfeest

Het Wereldfeest wil dit jaar de aandacht vestigen op de schrijnende arbeidsomstandigheden in overwegend arme landen maar ook op de positieve voorbeelden waar mensen in moeilijke omstandigheden wel waardige werkomstandigheden kunnen creëren met behulp van samenwerking, microkredieten, landbezettingen, eerlijke handel, garantielabels en dergelijke meer. Onze focus ligt daarbij niet alleen op de derde wereld. We willen ook de arbeidsmarkt in België en in Leuven kritisch bevragen. Doorgedreven flexibiliteit, naakte ontslagen, torenhoge vergoedingen voor topmanagers, onpersoonlijke werkomgeving, het achterhaalde verschil tussen arbeiders en bedienden,... Ook hier staan verworven arbeidsvoorwaarden onder druk van het goedkopere werk in lage loon landen. De oplossing ligt volgens ons niet in het afkalven van ons sociaal stelsel maar wel in het respect voor minimale arbeidsvoorwaarden en het opbouwen van een degelijk sociaal vangnet overal ter wereld. In plaats van werknemers uit lageloonlanden als concurrenten te beschouwen, dringt solidariteit, samenwerking en krachtenbundeling zich op.

De leuze 'Proletariërs aller landen, verenigt u!' is misschien actueler dan ooit.